رجالى كه مدخلهاى كتاب را تشكيل مىداده‌اند برجاى مانده است . « 1 » از متن اصلى كتاب نيز قطعاتى در ساير مآخذ نقل شده است . « 2 » تنها در حيطهء خراسان براى بسيارى از شهرها يك يا چند كتاب تأليف شده كه از بيشتر آنها آگاهى در دست نيست . برخى از آنها عبارتند از : تاريخ ابيورد از ابوالمظفر محمد بن احمد ابيوردى ( م 507 ) . تاريخ بخارا ، يكى از ابوعبد الله محمد بن اسماعيل جعفى بخارى ( م 256 ) كه تنها نقلهايى از آن باقى مانده . و دوم از ابوبكر محمد بن جعفر نرشخى ( م 348 ) فارسى آن از ابونصر احمد بن محمد قباوى ( م 522 ) باقى مانده و متن عربى آن در 1965 در مصر چاپ شده است . سوم از سعدبن جناح و چهارم از ابوعبد الله محمد بن احمد بن سلمان بخارى معروف به غنجار ( م 410 يا 412 ) . تاريخ بلخ از نه نفر . تاريخ بيهق يكى از ابن فندق ( م 560 ) كه چاپ شده و ديگرى از على بن ابى صالح خوارى كه از ميان رفته است . تاريخ خراسان از هشت نفر كه از هيچكدام به جز چند نقل اثرى نمانده است . تاريخ خوارزم از شش نفر كه اثرى جز چند نقل برجاى نمانده است . تاريخ سمرقند از سه نفر . تاريخ كش از دو نفر . تاريخ مرو از يازده نفر . تاريخ نسا ، تاريخ نسف ، تاريخ نيشابور ، تاريخ هرات از نه نفر . « 3 » از مهمترين تواريخ محلى ، تاريخهايى است كه دربارهء حرمين شريفين نگاشته شده است . اين آثار به قدرى گسترده و پر مواد است كه شايد بتوان مدعى شد هيچ شهرى در دنيا تا اين اندازه اطلاعات ريزش در آن دوران ثبت و ضبط نشده است . برخى از آثارى كه دربارهء مكه نوشته شده عبارتند از : اخبار مكه فاكهى ، اخبار مكه ازرقى ، غاية المرام بأخبار سلطنة بلد الحرام از عزالدين عبد العزيز بن فهد مكى ( م 922 ) ، الجامع اللطيف فى فضل مكة و اهل و بناء البيت الشريف از جمال الدين بن ظهيره مخزومى ( م 986 ) ، الإعلام بأعلام بيت الله الحرام ، از قطب الدين نهروالى ( م 988 ) و شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام و العقد الثمين فى تاريخ البلد الامين هر دو از محمد بن احمد بن على الفاسى المكى ( م 832 ) و المغانم المطابة فى معالم طابة در تاريخ مدينه از محمد بن يعقوب شيرازى فيروزآبادى ( م 817 ) و اتحاف الورى بأخبارام القرى از نجم بن فهد ( م 885 ) . « 4 »

--> ( 1 ) . اين فهرست كه پيش از اين بدون تحقيق منتشر شده بود در سال 1375 توسط شفيعى كَدْكنى با حواشى و تعليقات فراوان چاپ شد . تهران ، آگه . ( 2 ) . دربارهء آن نك : مجلهء ميراث جاويدان ، ش 2 ، صص 121 - 118 ( 3 ) . بنگريد به كتاب التواريخ المحلية لاقليم خراسان ، قحطان عبد الستار الحديثى ، دانشگاه بصره ، 1990 ( 4 ) . كتابهاى زيادى در تاريخ مكه و مدينه در كتاب « التاريخ والمؤرخون بمكة » در ذيل شرح حال مورخانى كه در مكه زندگى مىكرده‌اند آمده است .